ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਨਾਦਿ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਤਰੀਕਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਇੰਦ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸُنਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੀ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਧਵ, ਵਿ਷ਣੁ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ। "ਮਾਧਵ! ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ।" ਉਹ Bliss ਦੇ ਸਵਰੂਪ, ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਖ, ਸੱਚੀ ਸਤਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਭਾਗ ਨਹੀਂ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉੱਚ ਅਤੇ ਨੀਵੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। "ਹੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਸਰਜਣਹਾਰ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਵਾਮਨ, ਹੇ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਸੁਰਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਅਡੋਲ ਸਵਰੂਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਅਮਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ, ਅਤੇ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ—all ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। "ਹੇ ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ! ਤੂੰ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਮੰਤਵ ਹੈ।" ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਰਮਾ ਪੁਰਾਣ ਗਦਾਧਰ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਇਥੇ ਸੱਚੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਵੀ ਸਮਝਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਵਰਨਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਵਲੋਂ ਰਚਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਉਤਰ ਰਚਨਾ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਧਰਮ ਵਲੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤਾਮਸੀ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਅਤੇ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਨੋਖੇ ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕੀਨ ਦਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਭੀ ਕਮਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੋਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਾਮ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਾ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਵੱਡਿਆਈ ਅਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਧਨਾਰੀਸਵਰ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦੱਖ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ, ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਦੀ ਝਲਕ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਾਜ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ।