ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਤਮਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੱਲ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਪਰਮੇਸ਼्वर ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੋਹ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋ ਸਕੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਔਖੇ-ਸੌਖੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਰੋਸ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਰੋਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੰਝੂਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਤ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਅੱਗ ਭੜਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਵਾਸ ਦਿੱਤੇ। ਭੀਮ, ਉਗ੍ਰ, ਮਹਾਦੇਵ—ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਨਾਮ ਹਨ। ਦীক্ষਿਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚੰਦਰ—ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਅੱਠ-ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਅਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸ੍ਵਾਹਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਦীক্ষਾ ਅਤੇ ਰੋਹਣੀ ਹਨ। ਸਕੰਦ, ਸਰਗ, ਸੰਤਾਨ, ਅਤੇ ਬੁਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਖਰਕਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤਾਨ, ਕਰਤਵ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਅਮਰ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਉੱਚਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੀ ਗਏ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਰੁਦ੍ਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨਾਸਕ, ਅਤਿ ਆਨੰਦਤ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ ਸਨ। ਪਰਮੇਸ਼्वर ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਗ-ਰਹਿਤ, ਸਰਵਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕਰੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਹਰਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਰਾਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, "ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਐਸੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਜੋ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਐਸੀ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਆਪ ਅਸ਼ੁਭ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਡੋਲਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਚਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਆਤਮ-ਸੰਵਿਦ ਅਤੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ੰਕਰ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ, ਸਰਵੋਚ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮਨ-ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਭਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਕੋ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾਈ। "ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਯੋਗ ਦੇ ਆਦਿਪਤੀ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਆਤਮ ਸਰੂਪ, ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਹੋ ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋ, ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ ਪਰਮੇਸ਼्वर, ਸਰਵੋਚ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ-ਰਹਿਤ, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਯੋਗ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਯੋਗ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਵ-ਰੂਪੀ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਹੈ।