ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਛਤ ਨੂੰ ਸੂਰਜਾਂ, ਚੰਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਜਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਕੇ, ਮਹਾਂਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਬਾਘ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਜੋਂ ਅਡੋਲ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਤਾਂਡਵ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੈਲਕਤ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤਵ ਰੂਪ ਹਨ, ਵੈਕਾਰਿਕ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ ਅਹੰਕਾਰ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਹਾਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਵਿਆਕਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਗਰਭ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਲੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਗਰਭ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਅਚੇਤਨ ਤੱਤ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਡੇ, ਬਹੁ-ਰੂਪੀ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਸਭ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਅੰਤਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਉਲਟੀ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ, ਪਚੀਸ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਤੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਆਦਿਤ੍ਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਿਰਗੁਣ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਵੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਗਾਇਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਿਵਰਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ, ਉਹਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਸਬੰਧਤ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਗੁਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿਰਗੁਣ। ਜੋ ਉਤਕਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਗੁਣ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਕਮਲ-ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼, ਜੋ ਆਰੰਭ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨੀ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ, ਯੋਗ ਨੂੰ ਬੀਜ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਬੀਜ-ਸਹਿਤ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।