ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਵਿਅਕਤ ਗੱਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਾਹਾ ਕਲਪ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੁਰਾਤਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤਾਮਸੀ ਕਲਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਾਜਸੀ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਗਾਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਲਪਾਂ ਸੱਤਵਿਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਿਰੀਸ਼ (ਸ਼ਿਵ ਜੀ) ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਭਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਇੱਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਨ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਯੋਗ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੀ ਹਵਨ ਦੀ ਚਮਚ, ਚਮਚੀ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਘੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਵੇਦ ਹਾਂ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਰਖਵਾਲਾ, ਗੋਪਾਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੰਸ ਰੂਪ, ਪ੍ਰਾਣ, ਫਿਰ ਕਪਿਲ, ਸਰਵਭੌਮ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹਾਂ। ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਮਹਾਂਦੇਵ—ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਆਖਿਰਕਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਗ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਸੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀ ਲੋਕੇਂ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਵੇਦਿਕ ਗਿਆਨ, ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ਨੂੰ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜ ਕੇ, ਵਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦਿਆਂ, ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸਰੂਪ ਭਗਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਧਰਤੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥਾਂ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸੱਤਵ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਕਾਰਿਕ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਮਹੱਤ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅਵ੍ਯਕਤ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਰਤਾਰ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਲੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਚੇਤਨ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਸ ਗਵਾਹ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤਮ ਤੱਤ ਤੱਕ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਤਮ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਪਚੀਸ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਰਚਦਾ ਹੈ।