ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਤ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਅੱਗ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਪਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਹ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ—ਹੇਠਾਂ, ਉੱਪਰ, ਤੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ—ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੂਰਜ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਹੀ ਜਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਚੌਕੜਾ ਜਗਤ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਕੋਈ ਰੁੱਖ ਜਾਂ ਘਾਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਪਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਪਤ ਵਿਚ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲੌਟ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ-ਰੂਪੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਆਹ ਕਰ ਕੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਘਟਨ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਪਾਂ ਉੱਪਰ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕਾਲ-ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਤਪਤ ਅੱਗ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਕਾਲ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਕੀ ਦੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕੋ ਇਕ ਗੱਡੇ ਹੋਏ ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੇਲੇ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਬੱਦਲ ਉੱਪਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ, ਕੁਝ ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਚਮੇਲੀ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੁੱਟੀ ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੱਦਲ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਬੱਦਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਤ ਤਰਾਂ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਉਸ ਹਨੇਰੀ-ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਅਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਬੱਦਲ ਵੱਡੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਰ੍ਹਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮੋਹੜੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹਨ, ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲੀਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵਾਰਾਹ ਕਲਪ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਿੰਤਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਾਮਸੀ ਚਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਸੀ ਚਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨਾਲ। ਹੋਰ ਚਕਰ ਸਾਤ੍ਵਿਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ (ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ) ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਿਰਿਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਭਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਇਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਨਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਯੋਗ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੀ ਹਵਨ ਦੀ ਕੜਛੀ, ਚਮਚ, ਸੋਮਾ ਤੇ ਘੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਵੇਦ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗੋਪਾਲ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਾਂ।