ਜਿਵੇਂ ਜ্ঞানੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਵਿਚਾਰਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਿੰਤਕ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨਾਸ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਲਯਾ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਆਵਧਿਕ ਪ੍ਰਲਯਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਠਾਣੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਨਾਸਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਤਪਤ ਕਿਰਣਾਂ ਅਸਹਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਜਲ-ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਸੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਭੜਕਦੇ ਹੋਏ ਸੱਤ ਸੂਰਜ ਚਾਰੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਸੂਰਜ, ਜਿਵੇਂ ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਤਾਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਸਮੇਤ, ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੀ ਨਮੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ, ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ, ਅਗਲ-ਪਿਛਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਕ ਹੀ ਭੜਕਦਾਰ ਅੱਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਵੰਡਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਅੰਦਰਲੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਨਾ ਕੋਈ ਦਰਖ਼ਤ ਬਚੇ ਹਨ, ਨਾ ਘਾਹ, ਕਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਭੜਕ ਉਠਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਕਰ ਕੇ, ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਜਲ ਨੂੰ ਸੁੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਉਪਰਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਲਯਾ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਉਪਰ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕਾਲ-ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਕਾਲ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਹੈ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਬਚਾਏ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕ ਵੱਡੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੇ ਪ੍ਰਲਯਾ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਾਂਪ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਚੰਬੇਲੀ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਖ਼ਾਲਿਸ ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੱਦਲ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਸੱਤ ਵਾਰ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਹਨੇਰੀ-ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਅਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਬੱਦਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜ ਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚੈਤਾ ਹਨ, ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।