ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੱਛੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸਮਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਿਆ, ਵੰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਗਾਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ 'ਸਨਾਤਨ'—ਅਰਥਾਤ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ—ਕਿਹਾ ਹੈ। ਚਤੁਰਧਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮਦੇ ਹਨ, ਉਹ 'ਪ੍ਰਲਯ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਆਵਧਿਕ ਪ੍ਰਲਯ (ਆਕਸਮਿਕ ਵਿਨਾਸ਼) ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤਾਕਤ, ਜੋ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਲਿਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਰਨਾਂ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੱਤ ਸੂਰਜ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਸੂਰਜ ਚਾਰੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਸੂਰਜ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਤਪਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਟਾਪੂ—ਸਭ ਕੁਝ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ, ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ, ਉਹ ਕਿਰਨਾਂ ਹੀ ਕਿਰਨਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਅੱਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਰੁੱਖ ਜਾਂ ਘਾਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਕੱਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਆਹ ਕਰ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਅੱਗ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਉਪਰ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਲ-ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਅੱਗ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇੱਕ ਲੋਹ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵਾਂਗ ਇਕਠਾ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਡਰਾਉਣੇ ਬਦਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬਦਲ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ, ਕੁਝ ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਚੰਬੇਲੀ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੁੱਧ ਕਾਜਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।