ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਨਕੁਲੀਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਓਥੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਭੀਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਮਹਾਂ ਪਾਪ। ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਰਾਣਸੀ, ਜੋ ਦਸਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਮਾਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਯੋਗੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਇਕੋ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਪਰ ਇਥੇ ਆ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਨਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ। ਜਿਹੜੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਕਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਰਤਲ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ, ਵੰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। "ਹੇ ਪੂਰਵ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ! ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਮਹਾਂਯੋਗੀ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਲਯਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਲਯਾ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਲਯਾ ਨੂੰ 'ਸਨਾਤਨ' ਅਰਥਾਤ ਸਦੀਵੀ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਸਮਝਾਈ ਹੈ। ਜੋ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਨਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨਵੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਉਹ 'ਪ੍ਰਲਯਾ' ਆਖਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਆਵਧੀਕ ਪ੍ਰਲਯਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਜੋ ਤੀਬਰ ਤਾਕਤ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਐਨੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਸੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਸੂਰਜ, ਜੁਗ ਅੰਤ ਦੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤਾਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਸੂਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥੱਲੇ, ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੂਰਜ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਕ ਹੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਤੁਰਭੁਜ ਜਗਤ ਆਪਣੀ ਹੀ ਅੰਦਰਲੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਰੁੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਘਾਹ, ਕਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤਪਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਦਾਰਥ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਬਣਾਕੇ, ਸੱਤਵਾਂ ਅੱਗ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।