ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਜੀ, ਇਹ ਤੀਰਥ-ਸਥਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਖੂਤ ਹੈ—ਉਹ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਜੋ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਖੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੀਰਥ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੌਤਮ ਜੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ-ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਤ ਹੋਏ ਅਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਭੁਜਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਰਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਾਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹਰ ਦਾਨ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਧ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਮੰਦ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਮਰਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਨ, ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਬੈਲ-ਜੋੜੀ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੰਸ-ਜੋੜੀ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਜਮਦਗਨੀ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸਿੱਧ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਂਡਵ, ਇੱਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘਾਟ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।