ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਉਥੇ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਚੌਦਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਲਏ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਬੈਲ ਵਾਲੇ ਧਵਜ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇਥੇ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਬੜਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਕਦੇ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਤਪੱਸਿਆ ਅਖੁੱਟ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਥੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਥੇ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹੱਲ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਾਤਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਥੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ ਵਰਾ੍ਹ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਚੰਦ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਸੌ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਧ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਮੰਦੇ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਥੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਤੋਂ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਮਨੁੱਖ ਬੈਲਾਂ ਜੋਤੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੰਸਾਂ ਜੋਤੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਜਮਦਗਨੀ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸਿੱਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੜੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲਾ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।