ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਜੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੁੱਲ ਹੈ—ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਝੀਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਲਾ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਇੱਥੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਸੌ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ-ਸਥਾਨ ਹਨ। ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਇਨਸਾਨ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਖਮ ਜਾਂ ਦੁਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਇਨਸਾਨ ਸੌ ਕਰੋੜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਤੇ ਇਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਸਯਮ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਪੁੰਨ ਆਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਦੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ, ਬੇਲਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪੌਂਡਰੀਕ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ, ਇਨਸਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਮਹਿਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਭੂ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਜਲ-ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਇਨਸਾਨ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਧੀ ਸੀਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਸਿੰਘ-ਆਸਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ, ਰਾਜਨ, ਇਨਸਾਨ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਝੀਲ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਭੂ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ, ਵੱਡਾ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।