ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਸੂਰ ਦੇ ਦੰਦ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਵੱਡੇ ਨਾਚਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਬਲਦ ਦੀ ਝੰਡਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸਮਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਲ ਵਿਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਤੋਂ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: “ਇਹ ਜੀਵੰਤ ਰਹੇ।” ਮ੍ਰਿਤਿਉ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ,” ਅਤੇ ਉਹ ਐਸਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਤਹ 'ਤੇ ਇਕ ਪੈਰ ਦੀ ਛਾਪ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਰਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਵੈਦਿਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸਿੱਧਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਨਿਵਾਸ। ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਉੱਦਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਟੱਲ ਸੁਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਯਗ ਆਤਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪੋਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਰਨ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਵੈਤਦਵੀਪ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੀਵ-ਸਵਾਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਜੋ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ। ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਲੋਭ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਕੰਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਅਮਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ। ਛੇ-ਮੁਹਾਂ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਕੰਦਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਪੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ, ਥਾਂ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੁਵਰਗ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਜਲ-ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਯੋਗ-ਸਿਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਦਸ ਅਸ਼ਵ-ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਕੇ, ਧਵਲ-ਕਮਲ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸੁਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ 'ਤੇ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੀਵ-ਸਵਾਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੂਬੇਰਾ ਦੇ ਸੇਵਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਮਹਾ-ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਪੂਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸ੍ਰੁਤੀ ਵਿਚ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।