ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਸਾਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਹਯਸ਼ੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਸਦੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ, ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁੰਦਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਦ ਕੋਈ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹਰਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਬੁਲ-ਧਾਰੀ ਹਨ, ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਨੱਚਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰੁਦ੍ਰ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨੱਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਚੀਰ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਖ ਦਾ ਢੇਰ ਵਿਖਾਇਆ। ਐਸਾ ਤਪ ਦਾ ਮਹਾਤਮ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਤਪਸਵੀ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਵਧੀਆ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਹਰਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਨੱਚਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣਾ, ਅੱਗ ਦੇ ਹਾਲੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਭੈਬੀਤ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਭਾਗਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ। ਆਤਮ-ਸਯੰਮੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਸੂਕਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। "ਡਰ ਨਾ, ਪੁੱਤ," ਹਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦਵਾਂ?" ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਰੱਖੀ: "ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ?" "ਜਦ ਤੂੰ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਮਹਾਨ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਯੋਗ ਅਵਸਥਾ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਉਹ ਅੱਗ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਮਾਂ, ਸਮਾਂ ਦਾ ਰਚੈਤਾ, ਅਤੇ ਹਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਯੰਤਾ, ਉਹ ਪੁਰਸ਼, ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਂ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਸਰੋਤ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ, ਪਰਮ, ਅਵਿਕਤ, ਮਾਇਆ ਰੂਪ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਚਵੀ ਤੱਤ, ਪੁਰਸ਼, ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰਜਸ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਹ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪਰਮ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਇਹ ਜਰੂਰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਭਗਵਾਨ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਤੇ ਸਮਾਂ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਅਵਿਕਤ ਹੈ, ਇਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ—ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼। ਆਕਾਸ਼, ਅਭਾਗ ਬ੍ਰਹਮ—ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਸਦੀਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖੋ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਭਗਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।