ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।" ਹਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਕੁਟੰਬ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਜਦ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਕਰੀ ਹੋਈ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਯਤਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਗਯਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਉਤਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਗਯਾ ਜਾਂਵੇ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਗਯਾ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।" ਗਯਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਭਵਾਨੁ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਮਰ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚਤ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਹਰੇਕ ਰੋਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਜਯ ਲਿੰਗਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਇੱਕੋ ਮੰਝਾ ਦਰਖ਼ਤ ਹੈ, ਜੋ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਸ਼ੰਭੂ — ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ — ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਉਸੇ ਪਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪੁਰਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਯਜਨ ਦਾ ਮਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਕਸ਼ ਵਲੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।