ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਲਪਟਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਨਾ ਸਕੀਆਂ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਭੀ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਜਦ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਗਈ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਚਾਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਾਇਆ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—"ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਾਏਣ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਸਰੂਪ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਮੂਲ ਹੋ।" ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਅੰਤ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰੀਤ ਨਾਲ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੇ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਯੋਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਤਪੱਸੀ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਭੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੱਤ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵੇ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੋਸ਼ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਕੇ, ਸੂਤ ਜੀ ਆਏ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਵਸਤਾਂ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਸਭ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟਾਪੂਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਵੀ ਦੋਹਾਂ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਯਤਨ ਵਿਅਰਥ ਕਰੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਗਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਥੇ ਇਕ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦਿਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਭਵਾਨੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।