ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ, "ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਆਖਰ ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਰਮ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਹ ਕੋਈ ਵੈਰੀਤਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ। ਆਖਰ, ਕੌਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਏ?" ਹਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕੋਈ ਮੰਗਲਤਾ ਜਾਂ ਸਮਰੱਸਤਾ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਲਈ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਰੂਪ! ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਦਮਯੋਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਇਸ ਅਤੁੱਲ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, "ਤੇਰਾ ਇਹ ਐਲਾਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲੈ, ਜੋ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਉਹ ਅਖੰਡ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ। ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ। ਸਭ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਹ ਪਰਮ ਸੱਚ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ..." ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਰਾ, ਮਹਾਦੇਵ, ਉਪਸਥਿਤ ਹੋਏ ਤਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭਾ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀ, ਆਏ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਣਮਾਪ ਸਰੂਪ, ਤੇਜ ਦਾ ਪੰਜਾ, ਜਨਾਰਦਨ, ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵਤਾ, ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਵਿਚ ਤਪਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਠ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਆਰੰਭ ਜਾਂ ਅੰਤ ਵਾਲੇ, ਅਕਲਪਣੀਯ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਯੋਗੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹਨ। ਉਹੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਬਣ ਕੇ, ਇਕੱਲਾ, ਅਖੰਡ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਦ ਦਿੱਤੇ; ਹੁਣ ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਨ। "ਹੇ ਪਿਤਾਮਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜਾਣ," ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ। "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਹ ਪਰਮ ਤੱਤ ਵੇਖੇਂਗਾ।" ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਿਵ, ਪਿਤਾ, ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਅਖੰਡ ਤੱਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।" ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪੁਰਸ਼, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ (ਬਲਦ-ਝੰਡਾ ਧਾਰੀ) ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।