ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਮੰਡਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਦੋ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੱਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ: ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਾ, ਪੁਰੁਸ਼, ਰੁਦ੍ਰ—ਇਹੀ ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਮਥਾ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੋਂ ਅਕਾਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਇੰਝ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਲੀਲਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਨਹੀਂ। ਅਗਿਆਨ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਕਦੇ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਅਦਭੁਤ, ਦਿਵਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਰੂਪ ਦੁਆਰਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡਰਾਉਣੀ ਪਰ ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇਖੀਆਂ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰੁਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ; ਸਿਰਫ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲਓ।” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਨਾਮਕ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਰਿੰਚੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਪਰ ਕੁਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਸੀ ਤੇ ਰਖ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਆਦਿ ਦੇਵ, ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਨਮਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਅਸਲੀ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਹਿਰਣਯਗਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਸਦਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਕਾਲ ਹੈ, ਯੋਗ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਕਾਲ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੋਮ ਆਭੂਸ਼ਣ ਹੈ। ਉਹ ਉਹ ਯੋਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਹੈ। ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਸਮਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।