ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਵਿਚ, ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਉਹੀ ਇੱਛਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਹਵਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਯਜ੍ਯ ਆਦਿ ਕਰੇ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ‘ਦਾਨ’ ਉਹ ਕਰਮ ਹੈ ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹੈ; ਹੋਰ ਧਨ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਫਲ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਦਾਨ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦਾਨ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਲਈ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯੋਗ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜੇ ਦੇ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਕਾਲੀ ਤਿਲ ਦੀ ਹਵਨ ਵਿਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਦੋਜਾਤੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ੰਕਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੋਜਾਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ (ਅਰਥਾਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ) ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ, ਜਨਾਰਦਨ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਦੋਜਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ, ਦਾਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।