ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉੱਚਤਮ ਧਰਮ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਕੀ ਹਨ। ਪੈਸਾ ਉਧਾਰ ਦੇਣਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਕੰਮ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾੜੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਸਮਝੋ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਕੰਮ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਪੈਸਾ ਉਧਾਰ ਦੇਣੀ ਜੀਵਿਕਾ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚੋ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕੇਵਲ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਵੱਲ ਜਾਵੇ। ਪਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਖੇਤ ਜੋਤਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੇਵਲ ਤੀਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਖੇਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ, ਕਲਾ ਆਦਿ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੋ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ—ਗ੍ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਚਟਣ—ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਗੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਮੁਰਦੇ ਵਰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਲਈ ਵੀ। ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦੋ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਾਂ ਇੱਕ, ਪਰ ਚੌਥਾ ਬ੍ਰਹਮਸਤ੍ਰ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਸਿੱਧੀ, ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੈਯਮ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਭੀਖ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਇਨਸਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਇੱਛਾ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਧਨ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਦਾਨ’ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ ਹੈ; ਹੋਰ ਧਨ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਨ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਲਈ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਭੀ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਦਾਨ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਮਨੋਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਉਹ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਉੱਥੇ ਉੱਭਰੇਗਾ ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਏ। ਜੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨੇਕ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦਾਨ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕੇ ਪਾ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।