ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁੱਕਾ ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਘਰ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਗ ਨਾਹ ਜਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਜਾਂ ਲੋਕਿਕ ਅੱਗ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਗੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਅਜੋੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਨੌਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤੂ, ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾਨ (ਚਾਵਲ ਦੀ ਗੋਲੀ) ਲਈ ਭਾਂਡਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਮੁੜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਇਹ ਰੀਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਪਿਤਰ-ਹੰਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਪਤਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰੀਤ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਆਚਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਪੱਖ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰੁੱਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਵਾਂ ਅਨਾਜ, ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਜੋ ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ ਜਾਂ ਮਾਸ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਸ਼ਟਕਾ ਰੀਤ ਅਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਨਵਸ਼ਟਕਾ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਵਰਗ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਯਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਈ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਕੁੰਭੀਪਾਕ, ਵੈਤਰਣੀ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਹ ਚੰਡਾਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਸਦੀਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਐਸੇ ਮੂਰਖ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਅਥੇਵਾਦੀ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਹੋਰ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਸੋਮਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੋਮਾ ਲੋਕ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਧਰਮ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ; ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਸ్మ੍ਰਿਤਿ ਕਰਮ ਇਸ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਰੂਪ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੈਦਿਕ ਕਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵੈਦਿਕ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵੈਦ ਅਤੇ ਸ్మ੍ਰਿਤਿ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਆਚਰਨ ਤੀਜੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ। ਧਰਮ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਸਮਝ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਲਈ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਵਿਧੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੀਣਾ ਹੈ।