ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਰਸਮਾਂ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਰਪਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਸਮ ਉਸੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਇਹ ਅਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਿਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੇਦਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਸਿੱਧਾ ਜਣਨਹਾਰ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਣਨਹਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣਾ, ਫਿਰ ਪਾਲਣਹਾਰ ਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਰਸਮ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਕੰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਰਸਮ ਜੌ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: “ਮੰਗਲਮਈ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।” ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ-ਪੱਖੀ ਨਾਨਕੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਜਨੇਊ ਕਾਂਧੇ ਉੱਤੇ ਪਾ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੇਦੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਤਿੰਨ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੇ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਵਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਵੇਦ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੈਤਾਨ ਯਜਨਾ ਵੀ ਸੁੱਕੇ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਜਾਂ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਜਾਂ ਜਣੇ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾਵਾਂ ਮੁੜ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਮਾਂ ਜੋ ਦਸ ਦਿਨ ਲਈ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਇੱਕ, ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਚਾਰ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੋਵੇ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਮਨੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਹੈ। ਜੋ ਮਨਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਪਨਯਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਸ ਦਿਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਨਯਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਭਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਪੜੇ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ, ਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਰਹਿਤ ਹੋਣ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਗਲਾ ਸਮਾਂ ਅਣਿਯਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇੱਕੋ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ। ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਨਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ। ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਬਾਕੀਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ। ਜੇ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕਿਸੇ ਪਾਪੀ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਆਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਰਸਮ ਨਾਲ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪਿਛਲੀ ਰਸਮ ਨਾਲ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।