ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਰ ਇਕ ਲਈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੈਵੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਵੱਖਰਾ ਅਸਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਿੱਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਕਰਤਾਵਾ ਨੂੰ ਗਿਆਨ, ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਹੋਣ। ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਇਕੋ ਇਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਜਰੂਰ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦਿਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇ ਭੇਟ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੋਵੇਂ, ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ, ਕਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਾਧ ਤੋਂ ਕੂਕੜ, ਸੂਰ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਦੂਰ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਗੇਰੂਏ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਰਹੋ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਰਮ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਰੀਤ ਦੇ ਅਗੇਤ, ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸੁਗੰਧਤ ਜਲ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪੱਗ, ਧੂਪ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, 'ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਃ' ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, 'ਸ਼ੰ ਨੋ ਦੇਵਿਆ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜਲ ਛਿੜਕੋ ਅਤੇ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵੀ। ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਫਿਰ, 'ਉਸ਼ੰਤਸਤ੍ਵ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨ ਕਰੋ। 'ਸ਼ੰ ਨੋ ਦੇਵਿਆ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਜਲ ਅਤੇ ਤਿਲ ਛਿੜਕੋ। ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਇਕ ਪਾਤਰ ਉਲਟਾ ਰੱਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ। ਜਦ 'ਕਰੋ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਜਨੈਊ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਆਹੁਤੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵੇ। ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਸੱਜੇ ਜਨੈਊ ਨਾਲ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਹਵਨ ਵਾਂਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਓ। ਫਿਰ, 'ਸਵਧਾ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿਓ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਏਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੇਤਲੀ ਥਾਂ ਬਣਾਓ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਕ ਹੀ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚੋ। ਉਥੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪਿੰਡ ਰੱਖੋ। ਉਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁੰਘੋ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮਾਸ, ਪੂਰੇ, ਕ੍ਰਿਸਰ ਅਤੇ ਖੀਰ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨਾਜ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੀਨੀ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਫਲ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੈਰ ਨਾਲ ਨਾ ਛੂਹੋ, ਨਾ ਹੀ ਝਟਕੋ। ਜੇਕਰ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਯਤੁਧਾਨ (ਭੂਤ-ਪਰੇਤ) ਉਹ ਭੋਜਨ ਚੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ, ਭੁੱਖੇ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭੋਜਨ ਨਾ ਭੇਟੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਕਰਤਾਵਾ ਜਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਆਪ ਭੇਟਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ, ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ ਕੇਵਲ ਤਦ ਤੱਕ ਭੋਜਨ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੇ ਕਰਮ ਪੂਰਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਸਤਿਕਾਰ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਕਰਤਾਵਾ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਬਣੀ ਰਹੇ।