ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਜਾਂ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਆਦਮੀ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਿਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਚੁਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੇ। ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਾਤਣ ਭੀ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਉਦੁੰਬਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਥਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਉਹ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠਕਾਂ ਲਗਾਏ, ਹਰੇਕ ਬੈਠਕ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਦਰਭਾ ਘਾਸਾਂ ਰੱਖੇ। ਇਹ ਦਰਭਾ ਘਾਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾਇਆ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕੇ। ‘ਬੈਠੋ ਜੀ’ ਆਖ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਠਕ ਹੋਵੇ। ਇ enna ਬੈਠਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ-ਇਕ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਕਰਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਤਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਆਨ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਨਾ ਹੋਣ। ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭੀ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਭੋਜਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਕਰਤੱਬ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਆਦਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਤੇ ਭੇਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ, ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੁਰਗੇ, ਸੂਰ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ, ਸਿਰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਉੰਗਣੀਆਂ ਲਗਾ ਕੇ, ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ‘ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ‘ਸ਼ੰ ਨੋ ਦੇਵਿਆ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਜੌ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਗੰਧ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ‘ਉਸ਼ੰਤਸਤੁ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਮੰਤਰਣ ਕਰੇ। ‘ਸ਼ੰ ਨੋ ਦੇਵਿਆ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਤਿਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਇਕ ਵਾਸਨੁ ਉਲਟ ਕੇ ਰਖੇ। ਜਦੋਂ ‘ਕਰੋ’ ਆਖ ਕੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨੇਊ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਨ ਲਈ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਜਨੇਊ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਹੋਮ ਵਾਂਗ ਕਰੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਭੇਟ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਜੋ ਭੇਟ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ‘ਸਵਧਾ’ ਆਖ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਕਰਮ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਗਉਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਰੇਤ ਪਥਰਾਈ ਹੋਵੇ, ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲੀਪ ਕੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚੇ। ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਹਵਨ ਦੀ ਬਚਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਪਿੰਡ ਰੱਖੇ। ਉਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁੰਘੇ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਮਾਸ, ਪਕਵਾਨ, ਕ੍ਰਿਸਰ ਅਤੇ ਖੀਰ-ਚਾਵਲ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਅਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ-ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰੇ।