ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਰਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉਕਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਰ ਅਗਲੀ ਤਾਰੀਖ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਣ ਲਈ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਅਨਵਸ਼ਟਕਾ ਦਿਨ ਅਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਭੇਂਟ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹਰ ਦਿਨ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਕਰਮ ਮਰਹੂਮ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ‘ਤੇ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਦੀ ਪੀੜਾ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਕਰਾਂਤੀਆਂ, ਵਿ਷ੁਵਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਲਈ, ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਰੋਹਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸੌਮਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਤਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਨਰਵਸੂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਰਯਮਨ ਵਿੱਚ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਫਾਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਵਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਾਰੁਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਯਾਮਯਾ ਵਿੱਚ ਜੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਯੁ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੌਜ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਬੁਧ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਮ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਤਿਪਤਿ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਚੌਥੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਜੰਤੂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪੰਜਵੀਂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ। ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ-ਤਜੀ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਦਰਵੀਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਵੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ 'ਪਾਰਵਣ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਪਿਤਰ ਲਈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ 'ਇਕੋਦਿਸ਼ਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼੍ਰਾਦਧ 'ਪਾਰਵਣ' ਹੈ। ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਲਈ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਅਨੰਤ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਆਗੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਕ ਵੀ ਬੰਦਾ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਸ਼ੀ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰਾ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਕੁਬਜੰਬ੍ਰ, ਭ੍ਰਿਗੁਤੁੰਗ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ, ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਪਿਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਗਹੂੰ, ਤਿਲ ਜਾਂ ਮੂੰਗ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਵਿਦਾਰੀ ਅਤੇ ਭਰੰਡਾ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੀ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਟਕ ਅਤੇ ਕਸ਼ੇਰੁਕਾ ਵੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਭੇਂਟ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੇੜ ਦੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਲਈ, ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਲਈ, ਰੌਰਵ ਮਾਸ ਨਾਲ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਜਾਂ ਕਛੂਏ ਦੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਸਮਾਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਭੇਂਟ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ।