ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਸੁਕਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਸੁਕਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਓਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ ਜਾਂ ਹਰੀ ਦਾ ਸਮਰਨ ਕਰੇ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਸੁਕਤ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਹੰਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਾਪ-ਯਜਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਯ, ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੁਕਤਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਜਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰੇ। ਅਕਸ਼ ਮਾਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਿਰ ਜਾਂ ਗਰਦਨ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਉਣੀ, ਨਾ ਹੀ ਦੰਦ ਵਿਖਾਉਣੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਠ ਇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਲਏ ਅਤੇ ਨ੍ਹਾ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਮਾਨੀ ਸੁਕਤ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਾਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਦਰਭਾ ਘਾਹ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ, ਆਪ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਓਮ' ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਨਮਸਕਾਰ' ਆਖ ਕੇ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਤਿਲ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵੈਦਿਕ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਜਲ ਦੀਆਂ ਅੰਜਲੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ। ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਲਈ, ਜਨੇਊ ਨੂੰ ਦਾਇਂ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤੀਰਥ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਹੋਰ ਇੱਛਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸਭ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਦਿ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਚਾਰੋਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੰਤ੍ਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ (ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਅਘਮਰਸ਼ਣ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਪ ਕਰੇ ਕਿ "ਉਹ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ।" ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਈਸ਼ਾਨ, ਰੁਦ੍ਰ ਜਾਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ। "ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਲਾਗੂ ਕਰੇ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਮਹਾ-ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੇ। ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਦੀ ਗੱਡੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾ ਫੜ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਯਜਨਾ ਕਰੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਯਜਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।