ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੁੱਲ, ਅਟੁੱਟ ਚੌਲ੍ਹ, ਕੁਸ਼ ਘਾਸ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੋਬਰ ਵਰਗੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਦੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਚਾਹੇ ਖੱਡਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ, ਉਹ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ। ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੰਜ ਲੱਠੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ। ਤਿੰਨ ਲੱਠੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਵਰਤਦੇ, ਅਤੇ ਛੇ ਲੱਠੀਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਮਲਦੇ। ਇੰਝ ਗੋਬਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਲ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਚਮਨ ਕਰਦੇ, ਜਲ ਚੁੱਕਦੇ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀਦੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਏਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਵਿਨਾਸੀ ਵਿ਷্ণੁ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਸਮੇਂ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਮੁੰਹ ਧੋ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁੰਹ ਫੇਰ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—"ਤੂੰ ਹੀ ਯਜ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਸ਼ਟ-ਸਵਰ, ਤੂੰ ਹੀ ਜਲ, ਤੂੰ ਹੀ ਜੋਤੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਰ, ਤੂੰ ਹੀ ਅਮਰ।" ਜਾਂ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਜਾਂ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। "ਹੇ ਜਲ, ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਹਿ ਜਾ," ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ, ਓਮ ਉਚਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਹ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੰਸ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਾਪ-ਯਜਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਯੋਗਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਆ, ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਕਸ਼ ਮਾਲਾ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਮਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾ ਸਿਰ ਜਾਂ ਗਰਦਨ ਹਿਲਾਉਣੀ, ਨਾ ਦੰਦ ਦਿਖਾਉਣੇ, ਅਤੇ ਇਕਾਂਤ, ਮੰਗਲਮਈ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਰ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਪਵਮਾਨੀ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸੁੱਚੇ ਜਮੀਨ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 'ਓਮ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਿਲ ਮਿਲਿਆ ਜਲ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਲ ਦੇ ਅੰਜਲੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ-ਕਰਮ ਲਈ, ਜਨੈਊ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਲ, ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਜਲ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਮਨਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਬੇਅਰਾਮੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਜਲ, ਦੇਵਤਾ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਦਰ ਨਾਲ, ਫੁੱਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਹੀ ਉਸ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ। ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, "ਵਹੀ ਵਿ਷ਣੁ ਹੈ" ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।