ਇਹ ਵਿਰਚਿਤ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸੂਰ੍ਯ-ਹ੍ਰਦਯ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨਿ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੇ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਪਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਅਸੁਰ-ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂ ਵਿਆਕਰਨ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਆਦਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਕਰੇ। ਇਸ ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਫੁੱਲ, ਅਟੁੱਟ ਚੌਲ, ਕੁਸ਼ਾ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਗੋਬਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਖੱਡਿਆਂ ਜਾਂ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਲੱਠੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਮੁੜ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਤਿੰਨ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਛੇ ਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਗੋਬਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ ਚੁਕ ਕੇ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਮੇਂ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਸਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਮੂੰਹ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—"ਤੂੰ ਹੀ ਯਜਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਸ਼ਟ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਜਲ, ਜੋਤ, ਰਸ ਅਤੇ ਅਮਰਤ ਹੈਂ।" ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਜਾਂ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਸੁਕਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। "ਹੇ ਜਲ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿ ਜਾ," ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਸੁਕਤ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯਾ, 'ਓਮ' ਉਚਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਰੀ ਦਾ ਸਮਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਲ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਸੁਕਤ, ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। "ਪਵਿੱਤਰ ਹੰਸ"—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਨਾਲ, ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੜ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਪ-ਯਜਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਤ-ਰੁਦ੍ਰੀਯ, ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੁਕਤ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਖ ਮਾਲਾ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਉੱਤਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਠ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂ ਗਰਦਨ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਉਣੀ, ਨਾ ਹੀ ਦੰਦ ਵਿਖਾਉਣੇ। ਇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਏ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪਵਮਾਨੀ ਸੁਕਤ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਸੁੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਾਧਿਆਇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਓਮ' ਨਾਲ ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ (ਭਗਵਾਨ) ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।