ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਕਥਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰੇ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਆਚਰਣ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਆਦਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਯੋਗੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿੱਚੋਂ, ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਰੇ—“ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਹੋ, ਹੇ ਕਪਾਰਧਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਹੇ ਸੂਰਜ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਹੇ ਉਮਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਭਰਗ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਹੋ, ਹੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਭਿਆਨਕ, ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਪਰੰਤੂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੂਰ੍ਯ-ਹ੍ਰਿਦਯ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿਓ। ਮਨ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਅਸੁਰ-ਸਦ੍ਰਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫੁੱਲ ਆਦਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੋਜਾਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਾਂਗਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ, ਅਟੂਟ ਚੌਲ, ਕੁਸ਼ਾ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਗੋਬਰ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਖੱਡਾਂ ਜਾਂ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਲੋਇਆਂ (ਗੋਬਰ ਦੇ) ਲੈ ਕੇ, ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਤਿੰਨ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਛੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਇਹ ਗੋਬਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਿਯਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਿਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕੁੱਲਾ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਵਿਨਾਸੀ ਵਿ਷ਣੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਮੇਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁੜ ਕੁੱਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—“ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯਜਨਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਸ਼ਟ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪਾਣੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੱਤ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਹੋ।