ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਇੰਨੇ ਹੀ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਸ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਤਵਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ-ਜੁਲਣਾ ਵੀ ਅਨੁਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦਵਾਨ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਤਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ, ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਸਨਾਨ ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਯਜਨ ਜਾਂ ਜਪ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ 'ਕਾਪਿਲਿਕ' ਸਨਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਨਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਰੁਣ ਅਤੇ ਯੋਗਿਕ ਸਨਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਆਗਨੇਯ ਸਨਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੈਰ ਤੋਂ ਸਿਰ ਤੱਕ ਭਸਮ ਨਾਲ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਦਿਵਿਆ ਸਨਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗਿਕ ਸਨਾਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹੀ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੰਦ ਕਲੀ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੀ ਮੱਧਲੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਮੁਟਾਬਕ ਮੋਟੀ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਬੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਪਾਮਾਰਗ, ਬਿਲਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕਰਵੀਰ ਦੀ ਕਲੀ ਉਪਯੋਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਪਰੰਤ, ਨਿਯਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਚਬਾ ਕੇ, ਧੋ ਕੇ, ਸਾਫ ਥਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਆਚਮਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੋਲ ਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਾਰੁਣ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਵਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਰਜਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਜੇਕਰ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਯੋਗਿਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ। ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। "ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੂਰਜ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ!"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰੇ।