ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਪਰ, ਇਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੋਵਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸੰਹਿਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਮੇਰੇ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ। ਉਹ ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰ। ਜਦ ਤੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਏਂਗਾ, ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਜਦ ਵੈਵਸਵਤ ਮਾਨਵਾਂ ਦੀ ਅਵਧੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਂਗਾ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ ਤੇ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਜੋ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਓਹਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨੇ ਵਰਤਾਂ, ਉਪਵਾਸ, ਤਪ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਦਰਸਾਇਆ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਹੈ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕੋ ਮਾਇਆ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮਣ ਹਾਂ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਪਰ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਨੰਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪਰਮ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ।" ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣਗੇ।" ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਪਰਮ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨੇ ਫਿਰ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਨਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਘੁੱਟਿਆਂ ਟਿਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਧਜਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। "ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੋ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼, ਹੇ ਸੰਸਾਰ-ਸਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੱਕ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਜੋ ਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਅਭਿੰਨਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੁੜ-ਮੁੜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ, ਹੇ ਨਿਰਾਕਾਰ। ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਹੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਹੇ ਪਰਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹੋ, ਮਾਤਾ ਹੋ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਅਵਿਅਕਤ, ਅਨੰਤ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੂਪ, ਉਸ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਆਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ, ਜਾਣ ਲਿਆ।