ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿਤ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਦਿਖਾਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਢਾਲ, ਬੋਲ-ਚਾਲ ਅਤੇ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਭਾਏ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਅਪਣਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇਕ ਰਾਹ 'ਤੇ ਟਿਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇੱਕ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਜੋ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ, ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮਾਫੀ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦਇਆ ਹੀ ਸਿੱਧਾ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਮ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਜਾਣੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਸੱਚ ਨੂੰ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ। ਅਟੱਲ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਿੱਧਾ, ਵੱਡਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਉਹ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਦੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵਾਸਨਾ ਜਾਂ ਧਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਲਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਹੀ ਧਨ, ਭਗਵਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੋ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਆਨ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲੋ, ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਚੋਰੀ ਕਰੋ। ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਰਕੇ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ ਭਿੱਖ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਵਸਤੂ, ਭਾਵੇਂ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸਦਾ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੋ। ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਉਹ ਲੈਣਾ ਚੋਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਅਨੁਮਤੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਲੈਣਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਹੀ ਐਸਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਓਹਲੇ-ਓਹਲੇ ਲੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਰਤ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਰਤ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।