ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਵਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਹਲੂ ਲਈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਗਰਭ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਨਾ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰ ਕੇ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜਨੇਊ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜਨੇਊ ਜਾਂ ਵਸਤ੍ਰ ਸਦਾ ਸੁਚੱਜਾ, ਚਿੱਟਾ, ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਲ ਜਾਂ ਰੁਰੂ-ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਨੇਊ ਸਦਾ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਬਾਂਹ ਹੇਠ ਪਾਈਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੋਗ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਨੇਊ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਬਾਂਹ ਹੇਠ ਪਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ 'ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੇਦ ਪਾਠ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਨੇਊ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਦਾ ਮੰਨਣਯੋਗ ਹਨ; ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੁੰਜਾ ਘਾਹ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਕੂਸ਼ਾ ਘਾਹ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੀ ਜਨੇਊ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਯਜਨਾ-ਯੋਗ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਨਰਮ, ਸੁਚਿੱਤ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਨੇਊ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ, ਮੋਹ, ਡਰ ਜਾਂ ਭੁਲਾਵੇ ਕਰਕੇ ਜਨੇਊ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਲਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਅ' ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਲੰਬਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਸੱਜੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਖੱਬੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਲੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰੋ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਧਾਈ (ਨਰਸ) ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਗੁਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਤੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਗੁਰੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਦਾ ਵਿਸੇਸ਼ ਆਦਰ ਕਰੇ। ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ। ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਬਿਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਥੇ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਸਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਹੀਨ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਾਨਯੋਗ ਮਨੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਖੂਟ ਲੋਕ ਦੱਸੇ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੋਵੇ, ਛੋਟੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਆਖੇ, "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਉਤਸ਼੍ਰਿੰਗਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।