ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਹਨ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਵਾਮਦੇਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇਹ ਉੱਚੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਿੱਧਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭੂਤੇਸ਼, ਗਿਰਿਸ਼ਾ, ਸਥਾਣੁ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲਵੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਨਾਹ ਲਵੋ। ਮਹਾਦੇਵ, ਗੋਪਾਲਕ, ਭਸਮ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੋ। ਸਭ ਨੇ ਸਥਾਣੁ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਤਯਵਤੀ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਧੰਨਵੰਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੋਖਸ਼ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸੰਚੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮंथਨ ਸਮੇਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਉਹੀ ਬਾਤ ਕਹੀ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਹੀ ਸੀ। ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਾਤ ਮਨਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਸਦਾ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਮਨੁ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। "ਤੁਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੂਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਭਿਖਿਆ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜਨੇਊ ਜਾਂ ਕਪੜੇ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਜਨੇਊ ਸਦਾ ਸੁੱਚਾ, ਚਿੱਟਾ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਗੋਮਾਯ ਜਾਂ ਰੁਰੂ-ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਚਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਨੇਊ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਬਾਂਹ ਹੇਠਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਜਨੇਊ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੇਠਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ 'ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿਤਰ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਅਧਿਐਨ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਨੇਊ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਨੇਊ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੁੰਜਾ ਘਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਇਕ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ ਜਨੇਊ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਯਜਨਾ ਯੋਗ ਵਿਰਖਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਨਰਮ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਵੀ ਜਨੇਊ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ, ਲੋਭ, ਡਰ ਜਾਂ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਜਨੇਊ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਆਲਸ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਅ' ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮਾਤਰਾ ਲੰਮੀ ਉਚਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਸੱਜੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਖੱਬੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।