ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਨਾ ਹਵਾ, ਨਾ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ। ਸਭ ਕੁਝ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਅਤੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਰ ਸਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹੋ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਰੂਪ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਰਾਯਣ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਮੁੱਕੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਉੱਭਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ 'ਬ੍ਰਹਮਾ' ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ। ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਨਾਲ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜੋ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹਵਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ—"ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਉਸ ਪੁਰਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਦਿ ਹੈ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਹਿਰਣਯਗਭ ਨੂੰ, ਸਰਜਨਹਾਰ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ। ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹਨ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਨਮਸਕਾਰ ਜਾਗਰੂਕ, ਪਵਿੱਤਰ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ। ਨਮਸਕਾਰ ਅਨੰਤ, ਅਪਾਰ, ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਪਕਰਨ ਨੂੰ। ਨਮਸਕਾਰ ਜੜ੍ਹ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ, ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ। ਜੋ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਕਰਸ਼ਣ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ ਸਿੱਧ, ਪੂਜਨਯੋਗ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਿਰਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਕਾਰ ਮਾਧਵ ਨੂੰ।" ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰੱਖਿਅਕ, ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ ਹੋ।" ਤਦ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ, ਸੂਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਰੂਪ ਸੋਚਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਡੁੱਬੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਲਯ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਲ ਲਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਅਚੇਤਨ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਜੋ ਪੰਜ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਬੀਜ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਧਾਰਣਾ ਤੋਂ, "ਹੋਰਿਜ਼ਾਂਟਲ ਸਟਰੀਮ" ਨਾਮਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਪਸ਼ੂ ਆਦਿਕ, ਜੋ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। "ਅੱਪਰ ਸਟਰੀਮ" ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਹੈ, ਦੈਵੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵ ਅੰਦਰੋਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ "ਡਾਊਨਵਰਡ ਸਟਰੀਮ" ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਤੀਬਰ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਉਲਲੇਖ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਧਾਰਣਾ ਤੋਂ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਰੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆ, ਇਹ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਦੂਜੀ, ਜੋ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਤੱਤ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘਟਿਤ ਹੋਈ। "ਹੋਰਿਜ਼ਾਂਟਲ ਸਟਰੀਮ" ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਪੰਜਵੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਛਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਰੂਪ, ਗੁਣ, ਅਤੇ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।