ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਅਟੱਲ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਰੂਪਤਾ ਵਾਲੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਪਰਗਟ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਰਵਾਣ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਤੇ ਪੂਰਨ ਇਕੱਲਾਪਨ (ਕੈਵਲਯ) — ਇਹ ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਡੋਲ ਹਕੀਕਤ, ਉਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਉਹ ਇਸ ਉਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ। ਇਸ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਸਤਿਤਵ ਰਹਿਤ ਯੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਯੋਗ ਦੇ ਸੋਲਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੇ ਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਯੋਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੋ ਯਤੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਮਾਧੀ, ਸਯਮ, ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਆਸਨ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਠ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਯਮ (ਯਮ) ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਹਿੰਸਾ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਪਰ, ਜੋ ਹਾਨੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਹਿੰਸਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ, ਦੁਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਚੋਰੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਚੋਰੀ ਤੋਂ ਵਜਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਚਰਯਾ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਭਿਚਾਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪਰਿਗ੍ਰਹ (ਗੈਰ-ਮਲਕੀਅਤ) ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ, ਦੇਹਿਕ ਤਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ (ਅਧਿਐਨ) ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਵਿਅਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਠ ਬੋਲ ਕੇ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜਪ ਕਰਨਾ — ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜਪ, ਬੋਲ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਜਪ ਕਰਨਾ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਈ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਹਰੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਸੱਚੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ।