ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁੰਦਰ ਲੋਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਪਰਗਟ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਇਕੱਲੀ ਜੋਤਿ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਤਿ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਨਾਹੀ, ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ, ਆਦਿ-ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਤੇ ਪਰਮ ਜੋਤਿ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਾਮ ਹੈ। ਇਹੀ ਜੋਤਿ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ; ਜਦੋ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਆਨੰਦਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਹ ਧਾਮ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ ਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਭੋਗੀ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਚਾਹੁਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਵੱਡਾ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਉੱਤਮ ਸੱਚਾਈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਅਗਿਆਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਆਪ ਹੈ।” ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਤੱਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਮੂਲ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਸਦੀਵੀ ਆਨੰਦ, ਅਦਵੈਤ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਰਮ ਅਪਰਗਟ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਨਿਰਵਾਣ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਕੈਵਲਯ (ਅਕੱਲਾ ਹੋ ਜਾਣਾ) ਨੂੰ ਇਕੋ ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਡੋਲ ਤੱਤ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਕੇਵਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ। ਇਸ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਮੇਰਾ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਕ ਹੋਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ—ਇਹ ਮਹਾਂਯੋਗ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ "ਅਭਾਵ ਦਾ ਯੋਗ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਂਯੋਗ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਯੋਗ, ਬ੍ਰਹਮ ਯੋਗ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ। ਸਭ ਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇਹੀ ਯੋਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।