ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੰਧਨ ਵਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਵਲ। ਇਹ ਜੋ ਬੰਧਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਕੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਅਪਰਕਟ ਮੂਲ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਜੋ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਉਹ ਮਹੱਤ ਤੱਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਜੀਵ ਇਸ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਭਵਸਾਗਰ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਮੂਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਕ੍ਸ਼ਮ ਤੱਤ, ਮਹੱਤ ਤੱਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਿਆ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਿਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਭੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਭਟਕਾਉਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਮੈਂ ਹੀ ਓਮਕਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਸਵੰਤ ਵਿਚ ਅਵਿਨਾਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੱਚ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁਰਖ ਹੈ। ਉਹੀ ਬੀਜ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਕ ਮਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ-ਰੂਪ ਹੋ?" ਇੱਥੇ, ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਮਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਅਪਰਕਟ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਪੰਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਹੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਬਿਨਾ ਕਾਰਣ ਦੇ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਆਕਾਸ਼ਿਕ, ਅਪਰਕਟ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਕੋਈ ਜੀਵ ਸਦਾ, ਅਦੇਸੀ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਜਾਂ ਮੱਧ ਨਹੀਂ, ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਪਰਮ ਜੋਤਿ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਉੱਚਾ ਆਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਹੀ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਆਨੰਦਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਉਹ ਜੋਤਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ...