ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੁੱਲ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਪਰਮ ਤੱਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਸाक्षੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹੀ ਆਤਮਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ: ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਨਿਯੰਤਾ, ਕਾਲ, ਅੱਗ, ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੁਖ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਨੂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਆਤਮਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਦਿਕ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯੋਗੀ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਾ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਆਨੰਦ, ਉੱਚਾ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਹ ਭਗਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਭਗਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਂ, ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਪ੍ਰਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮੋਹ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਕਤੀ ਮਾਇਆ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਮੋਹ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਵਿਚੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਬਣ ਕੇ, ਅਨੰਤ, ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਤਮਸੀਕ ਸ਼ਕਤੀ 'ਕਾਲ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਰਮ ਦੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਨਿਰੰਤਰ, ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾ ਯੋਗੀ ਅਤੇ ਮਹਾ ਪ੍ਰਭੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਯੋਗ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਮਹਾ ਦੇਵ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਡੋਲ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਰਮਕ, ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਨਾਚ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਦਿਵ੍ਯ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਆਖ਼ਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਚ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ।