ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਜਗਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਸਾਰਾ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਨ ਸਕੀਏ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ—ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਮੁੜ ਆਏ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਸਕੀਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਆਖਿਆਤਾ, ਸੂਤ ਜੀ, ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਓਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਇੱਕ ਯਜਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, "ਕੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆ, ਪਾਠ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਾਟ ਆਈ ਹੈ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗ੍ਰਹ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਓ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿ਷्णੂ ਨੇ ਕੱਛਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਦੱਸੋ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—ਅੰਗਿਰਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਉੱਚਤਮ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਮਾਣਯੋਗ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੰਯਮਿਤ ਸਨ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਯੋਗੀ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਰਮ ਯੋਗ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਵਾਣੀ ਉੱਚੀ: "ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?" ਤਦ, ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ।" ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਪਰਗਟ ਪੁਰਖ ਹਨ, ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।" ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਆਤਮਾ ਕੀ ਹੈ? ਮੁਕਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।" ਨਾਰਾਇਣ ਆਪਣੇ ਤਪਸਵੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੀ ਲਕੜੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਭਾ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਿਲੇਸ਼ਵਰ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਭਗਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੈ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਪ ਨਾਲ ਆਦਰਯੋਗ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਅਨੰਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ, ਪਾਲਨ ਅਤੇ ਲਯ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਫਿਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਚਨ ਕਹੇ: "ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ?" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜੋ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।