ਇਕਸ਼ੁਕਾ, ਧੇਨੁਕਾ ਅਤੇ ਗਭਾਸਤੀ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਦਰਿਆ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਗ ਹੈ, ਨਾ ਦੁੱਖ, ਨਾ ਵਾਸਨਾ, ਨਾ ਵੈਰ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਂ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਨਾਂ ਦਾ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ, ਲਾਲਚ, ਮੋਹ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ। ਕਈ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼, ਵਾਸੁਦੇਵ — ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਥਾਂ — ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਟਕਦੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋ ਜੋਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਨਾਰਾਯਣ ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਆਸ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਜਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਹਲਾਂ, ਉੱਚੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਬੁਲੰਦ ਮੀਨਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਬਿਸਤਰੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ, ਤੇ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵੀਣਾ ਤੇ ਬਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੁੱਲ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਸੁੰਦਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਲਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਂ ਤੇ ਵਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਣਗਿਣਤ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਤਿ ਚਮਕਦਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਉੱਚੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਹਰੀ, ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਸੇਸ਼ ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾ ਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰਮ ਹਨ, ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ — ਲਕਸ਼ਮੀ — ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਾਰਾਯਣ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਉਸ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਹੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ — ਇਹੀ ਨਾਰਾਯਣ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨਾਰਾਯਣ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹੀ ਪਰਮ ਲੱਛ ਹੈ। ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਇਕ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੋਲ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਅਸਥਾ ਕਰਕੇ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਾਹਾਵੀਤਾ ਨਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਤੇ ਧਾਤਕੀ ਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।