ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ—ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ, ਆਭੀਰ ਅਤੇ ਅਰਬੁਦਾ ਦੇ ਲੋਕ। ਉਥੇ ਸੌਵੀਰ, ਸਿੰਧੁ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਹੂਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਵ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਜਾਂ ਕਲਿ ਯੁਗ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ, ਥਕਾਵਟ, ਕਲੇਸ਼ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਰਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਤਸ਼ਤਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ੀ ਮਹੱਲ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਧਨੁਧਾਰੀ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਭੂਤ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਭਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਿਆ ਵੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਦੇਵੀ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਵੀ ਆ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੱਲ ਵਿਚ ਸਦਾ ਅਮਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੀਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ ਅੱਠ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਉਥੇ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਅਜਨਮੀ, ਪਰਮ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਝੀਲ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ 'ਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੁਮਨਾ ਅਤੇ ਵੇਦਨਾਦਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਚਾਰਯ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਸ਼ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਜੀ, ਆਪਣੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਕਸਰ ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਥਾਂ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਉਥੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ਼ਾਨ ਦੇਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਆਪਕ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਇੰਦਰ ਦੇਵ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ, ਭਗਵਤੀ ਦੁರ್ಗਾ ਜੀ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ। ਉਹ ਯੋਗ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ ਰਾਜਯੋਗ ਦਾ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਜੋ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਣਮਾਪ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰਜਾਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਮੀਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਪਰਮ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਜੋਤ, ਸਵੈ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।