ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੋ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਮੈਰੂ ਪర్వਤ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਠਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਅੰਬ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿਚ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਟ ਦੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਣ, ਐਸਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਰੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੁੱਧ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਦਰਦੀਪ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਲੱਖ ਦੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਈਕਸ਼ੁ (ਗੰਨੇ) ਦਾ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ, ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਇੰਦਰਸਭਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਲ ਦੱਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਸਿੰਘਾਸਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਗਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਧਵ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮ ਉਮਰ ਤੇਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਸਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜੋ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਾ, ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਨਾਗ ਟਾਪੂ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਵਾਰੁਣ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਇੱਥੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਿਆਵਾਂ ਹਨ: ਇਰਾਵਤੀ, ਵਿਤਸਤਾ, ਵਪਾਸ਼ਾ, ਦੇਵਿਕਾ, ਕਹੁ, ਕਉਸ਼ਿਕੀ, ਲੋਹਿਤਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਣਾਸ਼ਾ, ਵੰਦਨਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸਦਾਨੀਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਗਰੂ ਅਤੇ ਸਵਸ਼ਿਲਪਾ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਾ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀਆਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਚਿਤਰਕੂਟਾ, ਤਾਮਸੀ ਅਤੇ ਪਿਸਾਚਿਕਾ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਰਿਕਸ਼ਵਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਣਿਆ, ਵੈਤਰਨੀ, ਬਲਾਕਾ ਅਤੇ ਕਮੁਦਵਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਸਹਯ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਲਯਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਠੰਢੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਕਤਿਮਤ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।