ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ embodied ਜੀਵ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਦਾਨ ਕਰਵਾਏ। ਪਰ, ਜੇ ਉਹ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਫਲ-ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਣ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰੇ, ਜਿੰਨੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਲਗਾ ਕੇ, ਤੇ ਉੱਤਰਕੁਰੂ ਦੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸਿੱਧ ਲੋਕ, ਤੇ ਉਹ ਪਿਤਰ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਮਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਪ੍ਰਯਾਗਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਲ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ਜ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਜੋ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੀ ਇਹੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਯਾਗਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਾਹੂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਪਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਉਲੰਘਣਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦਸ ਪੂਰਵਜ ਤੇ ਦਸ ਉੱਤਰਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਯਜਨ ਅੱਗ ਜਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗਮ ਸਭ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੰਸ-ਪ੍ਰਪਤਨ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣ, ਉਥੇ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਪ੍ਰਯਾਗਾ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ—ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੋਂ ਵੰਞ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ; ਕਲਿ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਕਲਿ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇੰਨੇ ਜਟਿਲ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਯਾਗਾ ਵਿੱਚ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੈ: ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੰਗ-ਵਿਕਲ ਨਹੀਂ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਜੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਰਾਹੂ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।