ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਇਸ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਸੋਨਾ, ਮੋਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਤਦ ਤੱਕ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕਰ ਲਵੇ। ਹਰ ਸਮੇਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਗੋਧਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਗਲ ਵਿਚ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਦੋਂ ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਉਹਦੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਵਿਅਰਥ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤਨਾ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਲੋਕਪਾਲ, ਸਿਧ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਖਿਆਤ ਪੂਰਵਜ, ਇ’en ਤੱਕ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੁਰੁ-ਵੰਸ਼ੀ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਤੀਰਥ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਦਾ ਇਹੀ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਇੰਝ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਹੂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਜਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੱਸ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਦੱਸ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਤਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮਨ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੰਸ-ਪ੍ਰਪਤਨ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਜਾਣੋ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤ੍ਰਿਪਥਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਇ’en ਤੱਕ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।