ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਜੰਮਣ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੋਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੂਰਜ, ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ, ਜਿਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਮੰਡਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਵਾਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਥੋਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਮਨ, ਬਚਨ ਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ, ਮੋਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਅਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਮੇਂ, ਦੋਜਾਤੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਂ—ਜਿਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਗਲ ਵਿਚ ਕਪੜਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ—ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਿੰਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਸੁਣ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕਰਦਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਉਸਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਕੁਰੂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਲੋਕਪਾਲ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਿਤਰ, ਤੇ ਹਰੀ ਆਪ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।