ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਜਦੋਂ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਭਿਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਂ ਸਭ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਮਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਆਪ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਭਿਖਿਆ ਲੈ ਲਓ," ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਇਥੇ ਨਾਂ ਰਹੀਂ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।" ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਮਾਤਾ ਨੇ "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਆਖ ਕੇ, ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ, ਜੋ ਓਸ ਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ। ਜਾਂ ਉਹ ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼ਾਂਤ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ। ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੋ। ਜਿੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਆਏ, ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ।" ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਚਿੰਤਿਤ ਕਿਉਂ ਹੈਂ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ? ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੌਰਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ।" ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਰਵੋਚ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਭਾਗ ਹੈ? ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਉਸ ਮੰਡਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਥਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।