ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਨਾਰਾਯਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਦੁੱਤੀ ਹੈ। ਵਾਯੁਤੀਰਥ ਵੀ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਯਮਤੀਰਥ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪੂਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਵਰਤਕ ਤੀਰਥ ਵੀ ਬੜੀ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਗ ਤੀਰਥ, ਸੋਮ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸੂਰਿਆ ਤੀਰਥ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਘਟੋਤਕਚ ਨਾਮਕ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ, ਸ਼੍ਰੀ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾ, ਕਾਪਿਲਾ, ਸੋਮੇਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ—ਇਹ ਸਭ ਅਦੁੱਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਲਿੰਗ ਤਾਂ ਮੈਂ ਲਿਆ ਸੀ; ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ?" ਇਸ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕਿ, "ਹੁਣ ਇਹ ਲਿੰਗ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਗੰਧਰਵ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਵਾਹਨੇਯਾ, ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰੇਸ਼ਵਰ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਾਰਸਵਤ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਅਤੇ ਭਦਰਕਰਨ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਗੋਪਰੇਕਸ਼ਯਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਤੀਰਥ ਵੀ ਉਲੇਖਣਯੋਗ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਲੋਲਾਰਕ, ਸ਼ੁਕਰੇਸ਼ਵਰ, ਆਨੰਦਪੁਰ—ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਉਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।" ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਫਿਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ, ਬੜੀ ਨਿਯਮਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਕੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਭਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਾਇਆਵਸ਼, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਭਿਖਿਆ ਲੈ ਲਵੋ," ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਨਾ ਵੱਸੋ; ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।" ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰੀ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ," ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਪਾਰਾਸ਼ਰ, ਜੋ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ। ਜਾਂ, ਉਹ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵੇ; ਇੰਝ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਨਮਨ ਕਰੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬਾਰੀ ਆਈ। "ਹੇ ਪੁੰਨਿਆਤਮਾ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੋ," ਸਭ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। "ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ," ਉਸ ਦੀ ਆਗਵਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ-ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।