ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਅਚ੍ਯੁਤ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਪਾਰਦੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕੀ ਹੈ। ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ—ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ—ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਪਾਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਵਲ ਕਪਾਰਦੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਜਲਦੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਪਾਰਦੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੋ ਭਗਤ ਇੱਥੇ ਦਿਲੋਂ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤੀ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ, ਪਿਸ਼ਾਚਮੋਚਨ ਕੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇਸਥਾਨ ਤੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਵ (ਓਮ) ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਜੋ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਏ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ?" ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਉਤਸ਼ੁਕ ਸੀ। ਪਰ ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ। ਫਿਰ ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ—ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਛੂਹਦਾ, ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।" ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਪਿਆਸ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀ ਮਾੜਾ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ—ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਜਹੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਦੁਖੀ ਜਨਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।" ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਮੁਕੁਟ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਕਿਨਨਰ ਆਦਿ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਜਿਥੇ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰੁਦ੍ਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਉਸ ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸੁਵਰਨ ਗਰਭ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਭੂ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਅਸীম ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਅਸਲੀ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਾਰ ਕਾਲ, ਤੇਰੀ ਅਸਲੀ ਸੁਰਤ, ਮੈਂ ਉਸ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, "ਓਮ" ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ। ਗਿਆਨ, ਆਨੰਦ, ਅਦਵੈਤਤਾ, ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਕਾਲ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਉਸ ਸੁੱਚੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਅਦਭੁਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਰਾਜ਼ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ; ਇ en ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।