ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਰਾਸ਼ਰਯ—ਅਰਥਾਤ ਮਹਾ਋ਸ਼ਿ ਵਿਆਸ ਜੀ—ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਭ ਲੋਕ ਆਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹੋ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੁੱਲ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ—ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਗਵਾਨ—ਦੀ ਅਸਲੀ ਪਹਚਾਣ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਪਾਰਾਸ਼ਰਯ, ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ। ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਧਰਮੀ ਜਨ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਨਾਤਨ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਭਗਵਾਨਾਂ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। "ਹੇ ਉੱਚਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਂਖਯ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੰਨਿਆਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ, ਬੈਲ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਗੰਭੀਰ ਬੋਲ ਕਹੇ, "ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਸੁਣਣ। ਇਹ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਸੁਖਮਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੇਤੀ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਔਖੇ ਕੰਮ ਹਨ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸੁਖਮ ਹਾਂ, ਪਰ ਹਰੇਕ ਜੀਵਤ ਜੀਵ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕਾਮਨਾਸ਼ਕ, ਸਾਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸੱਚਾ ਤੱਤ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ—ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਗਿਆਨ ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਜੋ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਮੈਂ ਸਮਾਂ ਬਣ ਕੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਧਿਆਨ, ਪਾਠ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ—ਇਹ ਸਭ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਿਹੜੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਵੀ ਕਾਸੀ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।