ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਸ ਅਟੱਲ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੇ, ਜਿਸਦੀ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਭਰ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਤਿੰਨ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹਨ—ਵੈਸ਼ਣਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹਰਾ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਮ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਸਫੈਦ ਭਸਮ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਜਲ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿਲਕ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਲਗਾਉਣ ਦੁਆਰਾ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦਿਵਯ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਆਯੁ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਗੁੱਸੇ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਅਤੇ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਡੋਲ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਵਸਥਾ ਦੱਸੋ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਹ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਯਜਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇ; ਪਰ ਜੇਕਰ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੂਜੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਜੇਕਰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਨਾ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੂਜੀ ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਪ ਕਰਕੇ, ਜੇਕਰ ਤਪ ਨਾਲ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਗ੍ਰਹਸਥ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਰਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਧਾ, ਲੰਗੜਾ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਦੂਜੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਰਕਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੈ। ਇਹ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ, ਸੱਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਮੁਕਤੀ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਛੱਡੇ ਨਾ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਬੋਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਰਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਕੱਲਾ, ਮਲਕੀਅਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਿਰ, ਉਹ ਸਦਾ-ਅਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ।